I- İSTİNAF HARCI HESAPLAMA

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması mümkündür. Bu süreçte, başvuru sahibi tarafından belirli harçların ödenmesi gerekmektedir. Harç yükümlülükleri, taraf sıfatına (davacı veya davalı) ve başvurunun niteliğine göre farklılık göstermektedir. 

A- Davacı Tarafından Ödenmesi Gereken Harçlar

İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvuran taraf davacı ise, aşağıdaki harçların yatırılması zorunludur:

• İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcı (Maktu)

• İstinaf Karar Harcı (Maktu)

• İstinaf Avansı (Uygun Miktarda, Tebligat Masrafları İçin, EK BİLGİDİR)

Bu harçlar, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi uyarınca maktu olarak belirlenmiştir. UYAP sistemi üzerinden yapılan başvurularda, anılan harç tutarları sistem tarafından otomatik olarak hesaplanmakta olup başvuru sahibi tarafından ayrıca bir hesaplama yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

B. Davalı Tarafından Ödenmesi Gereken Harçlar 

İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvuran taraf davalı ise, aşağıdaki harçların yatırılması zorunludur:

• İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcı (Maktu)

• İstinaf Karar Harcı (Nispi)

• İstinaf Avansı (Uygun Miktarda, Tebligat Masrafları İçin, EK BİLGİDİR)

NOT: Hesaplanan nispi peşin harç tutarı, o yıl için belirlenen maktu (sabit) tahliye harcından az olamaz.

B.1 - Nispi Harcın Hesaplanması

Davalının ödemekle yükümlü olduğu istinaf karar harcı, davanın kabul edilen kısmı esas alınarak belirlenir. İstinaf karar harcı, davada kabul edilen miktarın 68,31 ile çarpılması, elde edilen sonucun 1000’e bölünmesi ve çıkan değerin tekrar 4’e bölünmesi suretiyle hesaplanmaktadır. 

FORMÜL: 

[ Kabul edilen miktar x (68,31 ÷1000) ] ÷ 4 

ÖRNEK 1:
YEREL MAHKEME İLAMI:
"HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
AÇILAN DAVANIN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,
1-156.447,35 TL ortak alan ayıplı iş bedeli,83.750,00 TL daire eksik iş bedeli, 27.662,685 TL iskan harç bedeli, 218.000,00 TL geç teslim kira bedeli ile 1.000,00 TL tespit masrafı olmak üzere toplam 486.860,20 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen  tahsili ile davacılara  hisseleri oranında verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,"

• Kabul edilen miktar: 486.860,20 TL

• 68,31 ile çarpılır: 486.860,20 × 68,31 = 33.257.420,26

• 1000’e bölünür: 33.259.798,86 ÷ 1000 = 33.257,42

• 4’e bölünür: 33.259,80 ÷ 4 = 8.314,35 TL

• Sonuç: 486.860,20 TL kabul edilen tutar üzerinden davalı tarafın ödemesi gereken istinaf karar harcı (nispi) 8.314,35 TL’dir.

ÖRNEK 2:
YEREL MAHKEME İLAMI:
"HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ İLE,
1-Net 48.745,35 TL bakiye kıdem tazminatı talebinin KABULÜ ile,....) iş akdinin fesih tarihi olan 28.11.2024 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Net 54.430,96 TL bakiye ihbar tazminatı talebinin KABULÜ ile  arabuluculuk temerrüt tarihi olan 31.01.2025 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı ..... tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Alınması gereken 7.047,97 TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 615,40 TL nispi harç ve 1.146,60 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.762,00 TL harcın mahsubu ile eksik 5.285,97 TL karar ve ilam harcının ... davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 615,40 TL nispi harç ve 1.146,60 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.762,00 TL harcın ... davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin  ... davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ilk masraflar dahil  toplam 5.460,00 TL yargılama giderinin  ... 'nin bu miktardan diğer davalı .... 823,46 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Arabuluculuk sürecinde tarafların anlaşamaması nedeni ile Adalet Bakanlığı bütçesinden  karşılanan arabulucu ücreti 3.140,00 TL'nin .... davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen iadesine,
Dair, davacı vekilinin  ve davalı.... yokluğunda açıkça yapılan yargılama sonucu kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık, istinaf başvuru mercii mahkememiz olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/01/2026"  

• KABUL EDİLEN MİKTAR: 103.176,31-TL. (48.745,35-TL Kıdem Tazminatı + 54.430,96-TL İhbar Tazminatı)

• 68,31 ile çarpılır: 7.047.975,78-TL

• 1000’e bölünür: 7.047,97-TL

• 4’e bölünür: 1.761,99-TL

• Sonuç: 103.176,31-TL kabul edilen tutar üzerinden davalı tarafın ödemesi gereken istinaf karar harcı (nispi) 1.761,99-TL'dir.

B.2- NİSPİ HARÇTAN MUAF OLAN DAVALAR

İşe iade davaları, konusu para ile ölçülemeyen (tespit niteliğinde) davalar sayıldığı için maktu (sabit) harca tabidir. 4-8 maaşlık tazminat talepleri harcı "nispi" hale getirmez.

III- DAVA AÇARKEN ÖDENECEK MASRAFLAR

1- BAŞVURMA HARCI

Başvurma harcı, dava açılırken ödenmesi gereken maktu (sabit) bir harç türüdür. Bu tutarlar her yıl Harçlar Kanunu Genel Tebliği uyarınca yeniden belirlenir.

2026 yılı için:
- Sulh mahkemelerinde, icra tetkik mercilerinde 335,20 TL
- Asliye mahkemelerinde, idare mahkemelerinde; 732,00-TL,
- Bölge Adliye Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri, Yargıtay, Danıştay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde; 1.124,50 TL,
- Mahkemenin yetkisizlik veya görevsizlik kararı vermesi sebebiyle yetkili veya görevli mahkemeye yeniden başvurması halinde bu harç alınmaz.)

I.I- Başvurma Harcının Ödeme Zamanı

492 Sayılı Kanun
Maktu harçlarda ödeme zamanı:
Madde 27 – (1) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.
(2) Mahiyetleri icabı işin sonunda hesap edilip alınması gerekenler, harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir.
(3) Harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise, mütaakıp muamelelere ancak harç ödendikten sonra devam olunur

2- KARAR VE İLAM HARCI

[ (Harca Esas değer) x (68,31/1000) ]  = Karar ve İlam Harcı.

Bir dava açıldığında, karar ve ilam harcının ödenmesi gerekmektedir. Toplam karar ve ilam harcının dörtte biri (1/4), dava açılırken peşin olarak davacıdan tahsil edilir. Bu ödemeye hukuk dilinde "Peşin Harç" denir. Harcın geri kalan dörtte üçlük (3/4) kısmı ise mahkemenin gerekçeli kararını yazıp taraflara tebliğ etmesinden sonra muaccel (ödenmesi gereken) hale gelir. Bu ise bakiye harç olarak adlandırılır. Ödenmesi gereken bakiye harç için mahkeme kalemi tarafından bir "Harç Tahsil Müzekkeresi" düzenlenir. Bu müzekkere, davada haksız çıkan (aleyhine hüküm kurulan) tarafa gönderilerek borcun ödenmesi ihtar edilir.

III.I- Harçların Ödeme Zamanı

492 Sayılı Kanun
Nispi harclarda ödeme zamanı:
Madde 28 – (1) sayılı tarifede yazılı nispi harçlar aşağıdaki zamanlarda ödenir.:
a) (Değişik: 23/7/2010-6009/18 md.) Karar ve ilam harcı, Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Şu kadar ki, ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan harcın oranı yirmide bir olarak uygulanır. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olması, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmez.

Örnek Hesaplama:
Harca Esas Değer = 100.000,00-TL
100.000,00-TL x 68,31 = 6.831.000-TL
6.831,00 TL / 1000 = 6.831,00-TL
6.831,00 / 4 = 1.707,75-TL (Dava Açılırken Devletin Peşin Olarak Almış Olduğu Harç = Peşin Harç),
1.707,75 x 3 = 5.123,25-TL (Gerekçeli Karar Tebliğ Edildikten Sonra Devletin Aldığı Bakiye Harç = Harç Tahsil Müzekkeresi).

Pratik Hesaplama:  
68,31/1000 = 6,831/100 = %6,381 (Toplam Devletin Almış Olduğu Harç)
%6,831 / 4 = %1,70775 (Dava Açılırken Devletin Peşin Olarak Almış Olduğu Harç = Peşin Harç)
%6,831  - %1,70775 = %4,67325 (Gerekçeli Karar Tebliğ Edildikten Sonra Devletin Aldığı Bakiye Harç = Harç Tahsil Müzekkeresi).

III.II- Harca Esas Değerin Tespiti 

İtirazın iptali davalarında harca esas değer, ödeme emrinde yer alan toplam tutardır. 

Tahliye Davalarında: Harca esas değer, bir yıllık kira bedeli toplamıdır. Bu tutar, davanın açıldığı tarihteki bir aylık kira bedelinin 12 ile çarpılması suretiyle hesaplanır.

İtirazın iptali ve tahliye taleplerinin birlikte ileri sürüldüğü davalarda; her iki talep de bağımsız birer dava niteliği taşıdığından, harca esas değer her iki talebin toplamı (icra takibindeki toplam tutar + bir yıllık kira bedeli) üzerinden kümülatif olarak hesaplanır.